Quản tài viên

Trên thế giới, nghề quản tài viên đã hình thành và phát triển lâu đời. Ở Việt Nam cho đến khi Luật phá sản 2014 có hiệu lực, nghề Quản tài viên mới được biết đến và chú trọng.  Bằng chứng là Luật phá sản 2014 giao cho Quản tài viên tham gia vào hầu hết các công việc trong thủ tục phá sản.

         Quản tài viên thực hiện quản lý tài sản, giám sát hoạt động kinh doanh, thanh lý tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán. Để các thủ tục phá sản được nhanh gọn, luật giao cho Quản tài viên xác minh, thu thập, quản lý tài liệu, chứng cứ liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã; lập bảng kê tài sản, danh sách chủ nợ, danh sách người mắc nợ; bảo quản tài sản; ngăn chặn việc bán, chuyển giao tài sản mà không được phép của thẩm phán; ngăn chặn việc tẩu tán tài sản; tối đa hóa giá trị tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã khi bán, thanh lý tài sản…

         Ngoài ra, Quản tài viên được đề xuất với thẩm phán về việc bán tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã để bảo đảm chi phí phá sản; tổ chức việc định giá, thanh lý tài sản; đại diện cho doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã không có người đại diện theo pháp luật; báo cáo về tình trạng tài sản, công nợ và hoạt động của doanh nghiệp.

         Theo công bố của Tổng cục Thống kê, trong tháng 1.2016 có 1.338 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động sản xuất kinh doanh. Số lượng doanh nghiệp phá sản tăng khiến cho khối lượng công việc tại Tòa chuyên trách cũng tăng theo. Quản tài viên là lực lượng hỗ trợ đắc lực cho Tòa án. Với những công việc được giao, cùng với Tòa án, Quản tài viên đang góp phần triển khai Luật phá sản một cách nhanh chóng và hiệu quả nhằm sớm đưa Luật Phá sản đi vào thực tiễn đời sống.

        Về phía doanh nghiệp có nhu cầu phá sản, khi không còn khả năng phục hồi, Quản tài viên cung cấp dịch vụ thực hiện các bước trong thủ tục phá sản. Cam kết thực hiện một cách nhanh chóng, hiệu quả, giải phóng nợ để doanh nghiệp có thể rút lui khỏi thị trường, tạo cho mình một sản nghiệp mới. Hơn thế nữa, Quản tài viên còn đóng vai trò là người bảo trợ cho các Doanh nghiệp mất khả nảng thanh toán. Sự xuất hiện của các Quản tài viên nhằm góp phần nâng cao hiệu quả xử lý doanh nghiệp mất khả năng thanh toán ở Việt Nam. 

      Với các chủ nợ, Quản tài viên là đại diện cho chủ nợ khi thực hiện nhiệm vụ của mình nhằm thu hồi lại các khoản nợ. Bảo đảm việc thu hồi nợ một cách tối đa thông qua việc bảo toàn và phát triển sản nghiệp phá sản của doanh nghiệp. Qua đó, đảm bảo công bằng cùng lúc cho nhiều chủ nợ. Thông qua quản lý sản nghiệp của doanh nghiệp, Quản tài viên bảo đảm cho sản nghiệp đó không bị tẩu tán, thất thoát và phải được sử dụng một cách hợp lý, hiệu quả. Đồng thời, nếu còn có khả năng thì bằng mọi biện pháp làm cho sản nghiệp đó tăng lên vì lợi ích của các chủ nợ và các chủ thể có quyền lợi liên quan khác.

       Như vậy,  Quản tài viên là thiết chế vừa đại diện chủ nợ, vừa đại diện cho con nợ, vừa đại diện cho Nhà nước trong trong quá trình giải quyết phá sản. Quản tài viên đóng vai trò rất lớn trong quá trình giải quyết thủ tục phá sản. Sự ra đời của đội ngũ quản tài viên sẽ giúp quá trình thanh lý và xử lý tài sản của Doanh nghiệp, hợp tác xã bị phá sản nhanh gọn hơn.

       Tuy nhiên, đây còn là một ngành nghề rất mới tại Việt Nam. Số lượng các Quản tài viên còn ít. Cần có những quy định hoàn thiện thể chế Quản tài viên, tạo hành lang pháp lý đồng bộ. Cũng như có những giải pháp quản lý, điều hành hiệu quả, tạo điều kiện để Quản tài viên thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, góp phần phát huy hiệu lực, hiệu quả của Luật Phá sản trong thực tiễn, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước thời gian tới.